De vlag halfstok hangen: waar komt deze gewoonte vandaan en wanneer mag het?

De vlag halfstok hangen: dat doen we in Nederland altijd op 4 mei, de dag van de Nationale Dodenherdenking. Dit wordt al zo lang gedaan, dat je er waarschijnlijk niet van bewust bent waarom we dit precies doen en waar dit fenomeen vandaan komt. Daar kunnen wij je alles over vertellen.

Waar komt het fenomeen de vlag halfstok hangen vandaan?

Een vlag werd voor het eerst halfstok gehangen in 1612. Dit betrof de Britse vlag. De aanleiding was de dood van de Engelsman James Hall. Hij ging in 1612 op expeditie naar Groenland. Echter leidde een expeditie in 1605 ook al naar hetzelfde deel van Groenland. Toen waren vier Inuit (Eskimo’s) in Groenland gevangen genomen door de ontdekkingsreiziger John Cunningham. Ook Hall was toen mee geweest tijdens de expeditie. De nog boze Inuit raakten met een speer Hall in zijn boot. 

Het grootste schip van de expeditie zag het bootje van Hall terugkomen met de Britse vlag die achteraan de boot halverwege de mast hing. Nadat ze hoorden dat hun kapitein dood was, voerden zij op 19 september 1612 met de expeditie de Thames over met de Union Jack halfstok. Zo kon iedereen zien dat er iets tragisch was gebeurd.

Wanneer hangt de vlag halfstok in Nederland?

Het hangen van de vlag op halfstok wordt dus sinds 1612 gedaan en is een teken van rouw en respect. Wanneer het in Nederland precies begon, is niet duidelijk. Maar tegenwoordig hebben we wel een aantal gelegenheden waarbij de vlag halfstok wordt gehangen. Zo is er de bekende Nationale Dodenherdenking op 4 mei. Maar er zijn ook nog een aantal andere situaties waarin je de vlag halfstok mag hangen:

• Wanneer een lid van de Koninklijke familie overlijdt
• Na bijzondere gebeurtenissen, zoals aanslagen of rampen

Vlaggen protocol omtrent het halfstok hangen van de vlag

In principe mag je altijd de vlag uithangen. Dit geldt ook voor de vlag halfstok hangen, bijvoorbeeld bij een overlijden. Maar wanneer mag je vlaggen? Op 4 mei (Nationale Dodenherdenking) mag je volgens het vlaggen protocol van 18.00 uur tot zonsondergang de vlag halfstok hangen. Dit is sinds 2001 de regel. Maar zowel burgers, bedrijven als organisaties hoeven de vlag niet halfstok te hangen. Overheidsgebouwen dienen zich wel te houden aan de voor hen geldende vlaggen protocol. 

Over het algemeen moet de vlag tot ongeveer de helft tot tweederde van de stok worden gehesen. Ook moet de vlag eerst tot de top van de stok gehesen worden om het daarna halfstok te hangen. Bij het neerhalen van de vlag wordt deze werkwijze tevens gehanteerd.

De vlag halfstok in andere landen

Ook andere landen hangen de vlag halfstok. Duitsland doet dit bijvoorbeeld op 27 januari; op deze dag herdenkt ze de slachtoffers van de Holocaust. In België hangen ze de vlag op 17 februari halfstok, ter nagedachtenis aan alle overleden leden van de Vlaamse Koninklijke familie. 

Maar wist je dat Saoedi-Arabië de vlag nooit halfstok hangt? Dit komt omdat op de vlag een getuigenis staat (sjahada) dat God de enige godheid is en dat Mohammed de gezant van God is. Uitingen van rouw worden in dit land als zondig gezien.

• Deel dit bericht